Konary Yggdrasila

NORWEGIA

 

OBSZARY ZAMIESZKIWAne przez WIKINGÓW

 

Warunki naturalne:

Norwegia jest krajem wyżynno-górzystym (ponad 50% powierzchni leży powyżej 600 m), o młodej rzeźbie polodowcowej. Wzdłuż całego kraju, z południowego - zachodu na północny-wschód ciągną się Góry Skandynawskie (najwyższy szczyt Galdhopiggen, 2469 m); charakterystyczną cechą ich rzeźby są rozległe płaskowyże i stoliwa górskie, zwane fieldami (Jotunheimen, Hardangervidda), na południu niższe, o wierzchowinach poniżej 1000 m, na północy wyższe do 1500 m, których najwyżej położone partie są pokryte około 1700 lodowcami (największy Jostedalsbreen, Folgefonni, Alfotbreen); linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, jej długość całkowitą szacuje się na ok. 20 tysięcy km, z wąskimi, głębokimi zatokami morskimi o znacznej długości, zwanymi. fiordami, spośród których najdłuższe są (o stromych wybrzeżach): Sognefjorden 204 km i Hardangerfjorden 179 km, oraz (o szerokich, niskich zboczach) Trondheimsfjorden, długości 150 km; wzdłuż północno-zachodnich wybrzeży ciągną się liczne wyspy, m.in. w archipelagach Lofoty i Vesteralen. Ze względu na znaczną rozciągłość równoleżnikową klimat Norwegii jest w obrębie klimatów morskich zróżnicowany, umiarkowany ciepły w południowej części kraju, umiarkowany chłodny w środkowej i północnej, na krańcach północno - wschodnich przechodzący w subpolarny; klimat wybrzeża jest łagodzony przez wpływ ciepłego Prądu Zatokowego; średnia temperatura w styczniu na południowym wybrzeżu -1- -2 C, na północy ok. -3 C, w górach, we wschodniej i północnej części kraju od -10oC do -15oC; średnia temperatura w lipcu od 10 C na północnym wybrzeżu do 14 C na południu. i 18oC na południowym -wschodzie Norwegii; roczna suma opadów od ok. 300 mm w północnej części kraju i 500 - 800 mm w południu do 2000 - 3500 mm na zachodzie i północno - zachodnich stokach Gór Skandynawskich; częste są długotrwałe mżawki. Rzeki Norwegii są krótkie, najdłuższe: Glomma 598 km i Lagen 342 km, zasobne w wodę, z licznymi progami i wodospadami, o dużym potencjale energetycznym ; wiele jest jezior polodowcowych, największe Mjosa (o pow. 366 km2), Femund i Mosvatn. Południową Norwegię porastają lasy mieszane i liściaste (złożone z dębu, jesionu, wiązu i klonu), północno-wschodnią borealne lasy sosnowe i świerkowe oraz subarktyczne lasy brzozowe; na północy występuje bezdrzewna roślinność arktyczno-górska, zbliżona do tundry; na zachodnich wybrzeżach wrzosowiska i torfowiska. W całym kraju powszechne są renifery, rosomaki, lemingi i lisy, na północy wilki i niedźwiedzie polarne. Przyroda Norwegii jest niewiele zmieniona przez działalność człowieka; największymi parkami narodowymi są: Hardangervidda, Jotunheimen, Rondane, Borgefjell, Ovre Dividalen.